Paris

XXII

 

PARIS

 

 

                                               Ez baita herririk

Parisez besterik

                                               Zu bezalakorik.

 

 

 

                                               Beti geldituko zaigu Parise,

                                               Zioen neskak, bihotzeko

                                               Bonba-taupadak zirela eta

Erantzun zionean.

 

Meza baten truke Parise

Hamaseigarren mendean

Erosi zuen Henri laugarrenak,

Erregeetarik hoberenak.

 

                                               Almatik Bastillara, Parise,

                                               Seine ibaiko gabarrak

                                               Mantso-mantso dihoaz

                                               Kargaturik bizkarrak.

                                              

Nôtre Dame, oi, Parise,

Harlanduzko irudiz

Katedraletan xarmantena,

Andereetan hala biz.

 

                                               Bistrotetan, oi, Parise,

                                               Ez da zure parerik,

                                               Munduko mokofinak

Dituzu liluraturik.

 

Eiffelen dorrea, Parise,

Eraikita duzu burniz,

Aurrean da Trocadero

Urtegiz eta liliz.

 

Bilbo

XXI

 

BILBO

 

 

Santurtzitik Bilbora

Bilbotik Santzurtzira

Jada ez dabil oihuz sardinsaltzailea.

 

Santurtziko kaian

Singapurreko eran

Badira untziak txabol bihurtuta.

 

Portugaleteko zubia

Burdin ederrez eraikia

Ez nahasteko moldea ezker eta eskubia.

 

Sestaoko ontzitegiak

Izan ditu garai hobeak,

Iberia eta Kaiku arraunean zirenean garaileak.

 

Getxo eta Algorta

Txalet eta goleta,

Dotore dabiltza eta pobrezak ez du inporta.

 

Gugenheimeko untzia

Antze ederrez betea,

Antze ederrez betea eta ahantzirik izerdia.

 

Zazpi kaleak ditu

Uholdeak eraberritu

Oxala euskarak ere berbiziko balitu!

Granada

XX

 

GRANADA

 

 

                                   Mulhazena goizik jantzi da elurrez

                                   Alhambrako ezpondak borbor urez

                                   Gereziondoak estali dira lili horiez

Leihotik begira Fatima ari da negarrez

Erbesterako bidea hartu beharrez,

Paraje xarmantak agurtuz dolorez.

Cordoba

XIX

 

CORDOBA

 

 

Cordobako kalifak

Ardo gorrizko kaliza

Odaliska beltzari

Dio eskaini.

 

Amorante biek

Ardo gorriari eta

Odaliska beltzari

Bibaka diote egin.

 

Oihal hori arina

Soinetik zaio erori,

Odaliska beltzari

Soinua arrabitari.

 

Ezer plazentago

Ba ote jotzea baino

Odaliska beltzari

Lili usaindaunari.

 

Eta narru ukitze bero,

Besarkatze ero

Odaliska beltzari

Xarmant denari.

 

Cordobako mezkita

Bilakatu da eliza,

Odaliska beltzari

Atea diote itxi.

Casablanca

XVIII

 

CASABLANCA

 

 

Humphrey Bogart

Eta Ingrid Bergman

Dira Michael Curtizen zuzendaritzapean.

 

Jo ezazu, Sam, berriz,

Eta pianistak dagi bis,

Denborarik hobe pasatuko ez balitz.

 

Alemanak gerletan,

Beltzak iaio kantetan,

Eta euskaldun batzu ere kontrabandetan.

 

Medinako dendetan

Zilarginak lanean,

Zilarginak lanean eta antzinako juduen eran.

 

Medinako dendetan

Tapizak salmentan,

Alfonbrak eta kilimak denak merke enkantetan.

 

Almunia jatetxean

Zeta tapizen artean

Zein ongi neskatxekin erdietzanda jan-edanean.

 

Casablancatik Lisboara

Lisboatik Ameriketara,

Ameriketako exiliotik berriro etxekora.

Tanger

XVII

 

TANGER

 

 

Medinatik pasa gara,

Larru tintatzaileen kirats,

Ezpondetako zikinkeria eta eskaleen kalaka artean.

 

Cervantes teatroa da

Eraikin modernista,

Erortze zorian dagoena eta margolarien modela.

 

Terraza txurietan

Beltzak ileapainketan

                                               Itxoiten ari dira joateko pateretan.

 

Kantil gainean

Laranjondoz inguratua,

Hertsiduraren aurrean tea dastatzean

 

            Gibraltarreko harria

            Kontrabandisten loria,

Eta miseria pairatzaileen paradisu eragotzia.

 

Ikusten ditut, ikusi,

Hainbat petroliuntzi

Hainbat kruzero itsusi eta paterariak igeri.

 

            Tangerreko kasinoan

            Zilbor dantza afarian,

Zilbor dantza afarian eta dirua erruz ruletan.

 

Limasol

XVI

 

LIMASOL

 

 

Limasoleko portuan

Gaztelu zaharrean

Rixar eta Berengela ezkondu zirenean

 

Frantses gudariak

Eta Nafarroakoak

Munduz-mundu zebiltzan gerra batailetan.

 

Lehoi bihoztunak

Eta Berengelak

Txoko eder bat aurkitu zuten egiteko ezteiak.

 

Berengelak hartakoz,

Aholkulari Jakes Urrioz,

Nafarroatik Txipreraino ez zuten izan hotz.

 

Marmolezko hilobiak,

Frantsesez idatziak,

Euskararik ez baitzekiten ez erregek ez irudigileak.

 

Al-hellik jantokia

Arrainetan egokia,

Arrainetan egokia eta mahaietan errusiar mafia.

 

Odesa

XV

 

ODESA

 

 

Oi, zein eder daten Odesa,

Eder ere ostalersa,

Agintaria ez balitz erabat aldrebesa!

 

Potemkin gudontziak

Hamaika enbolo eta ardatz,

Dena ondo dihoa pozik marinela bada.

 

Makinak badabiltza,

Honata eta harata,

Honata eta harata baporez eta zaindarien metrailetaz.

 

Eskaileratan beheiti

Ohore Eisensteini

Eskerrak ez zaion haurrari sehaska irauli.

 

Odesako parkeetan

Bikoteak isiltasunean

Liburua bakero azpian eta musu irakurketan.

 

Ohore eta goraintzi

Gudari eroriari,

Isilik daude bisitariak eta Maiakowski kantari.

 

Ohore soto honi,

Bai baita hemen edari,

Ardo zuri, gorri, vodka ugari, baita komisari.

Estanbul

XIV

 

ESTANBUL

 

 

Azken portu Europan,

Lehenetarikoa Asian,

Estanbul dago Bosforoko hertsiduran.

 

Mezkitako dorreak

Lauak dizdiz urreak,

Bertatik Allahren deia bota du moezinak.

 

Topkapiko joiak,

Topazio eta errubiak,

Sultanen esmeralda eta eder prezios harriak.

 

Galataseko zubian

Haurrak sos batian

Zigarro bana saldu nahiz dabiltza miserian.

 

Bazarreko saltzaileak

Hizkuntzetan trebeak,

Beharra eta saldu nahia dituzte irakasleak.

 

Bazarraren atarian

Hartz bat ari da dantzan,

Hartza ari da dantzan eta zaindaria  xinglan.

 

XIII Palmyra

XIII

 

PALMYRA

 

 

Palmyrako harrizko zutabeak

Erromatar garaian jasoak,

                                               Hango zalditeria, hango ikuskizunak.

 

Palmyrako tenploetan

Eder da Baalena,

                                               Marmolezko irudiz jantzita modernoena.

 

Palmyrako gauetan

                                               Marga C. Hiriart da

Sarauetako erregina eta ezartzen du moda.

 

            Palmyrako kapitainak

            Nahi du amorantetzat,

Ezetza eman baitio hartu du espioitzat.

 

            Palmyrako karriketan

            Irrintzinak ezteietan,

Oihu eta irrintzi pasa dira beribiletan.

 

Palmyrako Museoak

Huntzez jantzita hormak,

                                               Goroldioz mailak eta belarrez oroitarriak.

 

                                                           Palmyrako museo atarian

                                                           Oroitarri erori eleanitzak,

                                               Latinez, grekeraz eta arameo-palmyreraz.